به گزارش پایگاه خبری عصرتوس، مجلس شورای اسلامی در روزی پرخبر، مجموعه‌ای از مسائل راهبردی، اقتصادی و اجتماعی را در کانون موضع‌گیری‌ها و پیگیری‌های خود قرار داد؛ از تأکید محمدباقر قالیباف بر پیوند جنگ، مذاکره و بازدارندگی پایدار تا مطالبه شفافیت در اجرای طرح کالابرگ، انتقاد از قاچاق سوخت و انتصابات مدیریتی، پیگیری تخلفات احتمالی در صندوق حمایت از صنایع پیشرفته و بررسی مشکلات حوزه آموزش و سلامت. مرور این تحولات نشان می‌دهد که در کنار مسائل کلان امنیت ملی، موضوعاتی مانند قدرت خرید خانوارها، کیفیت خدمات درمانی، عدالت آموزشی و نحوه هزینه‌کرد منابع عمومی همچنان از مهم‌ترین محورهای مطالبات نمایندگان هستند.
۱. قالیباف: جنگ و مذاکره باید به بازدارندگی پایدار منجر شود
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در تشریح رویکرد ایران در مواجهه با تحولات منطقه‌ای و مذاکرات، بر ضرورت تقویت هم‌زمان توان نظامی، قدرت سیاسی و ظرفیت اقتصادی کشور تأکید کرد.
او با بیان اینکه راهبرد «هم می‌جنگیم و هم مذاکره می‌کنیم» به معنای جنگ بی‌پایان یا مذاکره همیشگی نیست، گفت هدف از این رویکرد، واداشتن دشمن به پذیرش خواسته‌های به‌حق ملت ایران و تبدیل دستاوردهای نظامی به نتایج سیاسی است.
قالیباف همچنین تأکید کرد که بازدارندگی پایدار نیازمند تقویت مؤلفه‌های قدرت ملی، افزایش آمادگی نیروهای نظامی و حفظ انسجام اجتماعی است.
رئیس مجلس در واکنش به ضرب‌الاجل‌های اعلام‌شده از سوی اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، نیز با لحنی کنایه‌آمیز به پیش‌بینی‌های محقق‌نشده درباره فروپاشی اقتصادی ایران اشاره کرد.
او همچنین گفت: تفاهم انجام‌شده به تقویت نیروهای نظامی، افزایش تاب‌آوری اقتصادی و تقویت مؤلفه‌های قدرت کمک کرده است.
در کنار این مواضع، قالیباف بر اهمیت وحدت ملی و انسجام اجتماعی تأکید کرد؛ موضوعی که از منظر سیاست‌گذاری عمومی، با توان کشور برای مدیریت بحران‌ها و مواجهه با فشارهای خارجی ارتباط دارد.
۲. وزیر پیشنهادی دفاع زیر ذره‌بین نمایندگان
بررسی برنامه‌ها و سوابق مهرداد اخلاقی، وزیر پیشنهادی دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، از دیگر محورهای فعالیت مجلس بود.
دومین جلسه ویژه و وبیناری نمایندگان با هدف استماع برنامه‌های وزیر پیشنهادی و طرح پرسش‌ها و دیدگاه‌های آنان برگزار شد. نخستین جلسه نیز روز دوشنبه ۲۰ مهر برگزار شده بود.
در این نشست، برنامه‌های پیشنهادی برای اداره وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح مورد بررسی قرار گرفت.
بر اساس اطلاعات منتشرشده در مطالب ارسالی، قرار بود جلسه رأی اعتماد به وزیر پیشنهادی روز یکشنبه ۲۶ مهر برگزار شود.
بررسی برنامه‌های وزیر پیشنهادی، بخشی از وظیفه نظارتی و تصمیم‌گیری مجلس است؛ فرایندی که اهمیت آن به میزان شفافیت برنامه‌ها، پاسخ‌گویی به پرسش‌های نمایندگان و قابلیت ارزیابی اهداف اعلام‌شده وابسته است.
۳. کالابرگ و معیشت مردم؛ حمایت اقتصادی با چه معیارهایی اجرا می‌شود؟
در حوزه اقتصاد و معیشت، اظهارات نمایندگان درباره افزایش اعتبار کالابرگ و نحوه دسترسی خانوارها به حمایت‌های دولتی مورد توجه قرار گرفت.
زنگنه، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، اعلام کرد مشکلی برای اجرای طرح افزایش اعتبار کالابرگ وجود ندارد.
در مقابل، اسلام‌دوست، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، نسبت به ابهام در فرایند افزایش اعتبار و دشواری دسترسی برخی مردم به سامانه‌های مربوط انتقاد کرد.
او با اشاره به افزایش قیمت کالاهای اساسی و کاهش قدرت خرید خانوارها، گفت نمی‌توان حمایت معیشتی را مطرح کرد، اما تحقق آن را به فرایندی مبهم و ثبت درخواست در سامانه‌ای که دسترسی به آن دشوار است، گره زد.
اسلام‌دوست همچنین تأکید کرد معیارهای برخورداری از حمایت باید روشن، شفاف و قابل اعتراض باشند.
پرسش اصلی خانوارها این است که افزایش اعتبار کالابرگ چه زمانی اجرا می‌شود، چه کسانی مشمول آن هستند و اگر فردی به دلیل اطلاعات ناقص یا معیارهای تعیین‌شده از حمایت محروم شود، چگونه می‌تواند اعتراض کند؟
پاسخ روشن به این پرسش‌ها، در کنار اعلام زمان‌بندی اجرا و سازوکار رسیدگی به اعتراض‌ها، می‌تواند از سردرگمی مردم جلوگیری کند.
۴. استیضاح عراقچی؛ اختلاف بر سر چارچوب مذاکرات
نحوه مدیریت مذاکرات خارجی و دیدار عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، با ویتکاف نیز در اظهارات شماری از نمایندگان امضاکننده طرح استیضاح مطرح شد.
احمد آریایی‌نژاد، محمدتقی نقدعلی و محمد معتمدی‌زاده از جمله نمایندگانی بودند که درباره چارچوب مذاکرات و حواشی این دیدار انتقادهایی مطرح کردند.
آریایی‌نژاد خواستار توضیح درباره آنچه نبود هماهنگی لازم با ارکان نظام در مذاکرات توصیف کرد، شد.
نقدعلی نیز با اشاره به چارچوب موردنظر برای انتقال شروط ایران از طریق واسطه‌ها، درباره برگزاری جلسه مستقیم و پیامدهای احتمالی آن بر بازار نفت و اقتصاد جهانی پرسش‌هایی مطرح کرد.
معتمدی‌زاده نیز دیدار عراقچی با ویتکاف و حواشی پیرامون آن را از دلایل حساسیت خود نسبت به عملکرد وزیر امور خارجه دانست.
این اظهارات بازتاب‌دهنده دیدگاه نمایندگان منتقد است و به‌تنهایی اثبات‌کننده تخلف نیست. روشن‌شدن ابعاد موضوع، مستلزم بررسی مستندات، توضیحات وزارت امور خارجه و مشخص‌شدن چارچوب تصمیم‌گیری در مذاکرات است.
۵. وزارت نفت؛ چرا تغییر وزیر به‌تنهایی کافی نیست؟
علی خضریان، نماینده تهران در مجلس، با انتقاد از عملکرد وزارت نفت، خواستار پاسخ‌گویی درباره قاچاق سوخت، واردات بنزین و نحوه انتصابات مدیریتی شد.
او تأکید کرد که مشکلات وزارت نفت صرفاً با تغییر وزیر حل نمی‌شود و اصلاح سازوکارهای مدیریتی و پاسخ‌گویی باید در دستور کار قرار گیرد.
این اظهارات، بحث نظارت بر عملکرد دستگاه‌های اجرایی را از سطح ارزیابی اشخاص به سطح ساختارها و فرایندهای تصمیم‌گیری گسترش می‌دهد.
در حوزه انرژی، همتی، عضو هیأت‌رئیسه کمیسیون انرژی مجلس، با اشاره به حجم بالای مصرف انرژی در کشور، فرسودگی ناوگان خودرویی را یکی از عوامل مصرف بالای بنزین دانست.
به گفته او، از مجموع نزدیک به ۲۰ میلیون خودروی پلاک‌شده در کشور، بیش از نیمی فرسوده هستند و مصرف سوخت آن‌ها چندین برابر استانداردهای جهانی است.
این نماینده همچنین بر ضرورت برخورد با شبکه‌های قاچاق سوخت و استقرار نظام نظارت مستمر، برخط و داده‌محور بر زنجیره تولید، انتقال، نگهداری و مصرف سوخت تأکید کرد.
در همین راستا، کمیسیون انرژی مجلس قرار است وضعیت عملکرد منابع و مصارف صندوق بهینه‌سازی انرژی و برنامه‌های وزارت نفت برای تأمین سوخت زمستانی را بررسی کند.
موضوع فقط مصرف بالای بنزین نیست؛ مسئله اصلی، نحوه مدیریت منابع انرژی، شفافیت زنجیره توزیع، مقابله با قاچاق و هزینه‌ای است که ناکارآمدی احتمالی این فرایندها بر اقتصاد کشور تحمیل می‌کند.
۶. صندوق حمایت از صنایع پیشرفته؛ ضرورت روشن‌شدن وضعیت منابع و انتصابات
توسلی، سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس، بر ضرورت تشکیل کمیته ویژه برای بررسی تخلفات مطرح‌شده در صندوق حمایت از صنایع پیشرفته تأکید کرد.
او گفت انتظار می‌رود برداشت‌ها و واریزی‌های صندوق شفاف باشد و انتصابات مدیریتی بر اساس ضوابط انجام شود.
به گفته توسلی، کمیته ویژه‌ای که تشکیل آن در نشست کمیسیون صنایع مصوب شده، باید برای بررسی موارد مطرح‌شده و مشخص‌کردن سیاست‌های جدید اداره صندوق تشکیل شود.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که صندوق‌های حمایتی با هدف کمک به تولید و توسعه صنایع فعالیت می‌کنند و نحوه تخصیص منابع آن‌ها باید قابل ارزیابی باشد.
با این حال، طرح موضوع تخلف به معنای اثبات آن نیست و نتیجه بررسی‌ها باید مشخص کند چه مواردی احراز شده، چه کسانی مسئول بوده‌اند و چه اصلاحاتی برای جلوگیری از تکرار مشکلات لازم است.
۷. عدالت آموزشی؛ دانش‌آموزان مناطق جنگ‌زده چه سهمی از حمایت‌ها دارند؟
جراره، عضو هیأت‌رئیسه کمیسیون آموزش مجلس، نسبت به معیارهای مصوبه مربوط به سهمیه کنکور دانش‌آموزان آسیب‌دیده از جنگ انتقاد کرد.
به گفته او، برخورداری از سهمیه به تخریب محل سکونت و غیرقابل‌سکونت‌شدن آن با شرایط تعیین‌شده وابسته است؛ اما دانش‌آموزانی که در مناطق آسیب‌دیده زندگی کرده‌اند و شرایط تحصیلی متفاوتی را پشت سر گذاشته‌اند، ممکن است مشمول این معیارها نشوند.
جراره خواستار بازنگری در شرایط دانش‌آموزان مناطق آسیب‌دیده، به‌ویژه جزایر هرمز، قشم و ابوموسی، شد.
این مطالبه یک مسئله مهم در سیاست‌گذاری آموزشی را مطرح می‌کند: آیا معیارهای حمایتی، علاوه بر خسارت مستقیم به محل سکونت، اختلال در آموزش و شرایط واقعی تحصیل دانش‌آموزان را نیز در نظر می‌گیرند؟
پاسخ به این پرسش نیازمند بررسی ضوابط مصوب و ارزیابی شرایط دانش‌آموزان مناطق آسیب‌دیده است تا حمایت‌ها به شکلی عادلانه و متناسب با نیازهای واقعی توزیع شوند.
۸. دانش‌آموزان نابینا و کم‌بینا؛ کمبود منابع نباید مانع تحصیل شود
پولادی، عضو کمیسیون آموزش مجلس، بر ضرورت تأمین کتاب‌ها و امکانات آموزشی متناسب با نیازهای دانش‌آموزان نابینا و کم‌بینا تأکید کرد.
او گفت این دانش‌آموزان نباید به دلیل کمبود منابع آموزشی از فرصت‌های یادگیری محروم شوند و هرگونه کمبود قابل‌رفع باید در سریع‌ترین زمان ممکن جبران شود.
این مطالبه، مسئولیت دستگاه‌های آموزشی را در فراهم‌کردن امکانات متناسب با نیازهای دانش‌آموزان دارای معلولیت برجسته می‌کند.
معیار موفقیت در این حوزه، تنها اعلام برنامه‌های حمایتی نیست؛ بلکه باید مشخص شود منابع موردنیاز چه زمانی و با چه کیفیتی به دانش‌آموزان می‌رسد.
۹. بازدید نظارتی کمیسیون بهداشت از مراکز درمانی ملایر
اعضای کمیسیون بهداشت مجلس در سفر نظارتی به شهرستان ملایر، از دانشکده علوم پزشکی، بیمارستان مهر، مرکز بهداشت و مراکز خدمات جامع سلامت جوکار، ازندریان و سامن بازدید کردند.
در جریان این بازدیدها، وضعیت ارائه خدمات، امکانات و زیرساخت‌های موجود، نیازهای مراکز و مشکلات دسترسی مردم به خدمات بهداشتی و درمانی بررسی شد.
کیاسری، رئیس کمیته علوم پزشکی کمیسیون بهداشت، با اشاره به نیاز ملایر به نیروهای متخصص، از ضرورت بررسی امکان اضافه‌شدن یک یا دو رشته تحصیلی جدید، از جمله در مقطع کارشناسی، و پذیرش دانشجو سخن گفت.
او همچنین پیشنهاد بررسی قرارگرفتن دانشکده علوم پزشکی ملایر در زیرمجموعه مستقیم دانشگاه علوم پزشکی همدان را به‌عنوان یکی از راه‌های احتمالی توسعه آموزشی و تخصصی مطرح کرد.
بازدیدهای نظارتی زمانی به بهبود خدمات منجر می‌شوند که مسائل شناسایی‌شده به برنامه اجرایی، تأمین منابع و رفع موانع خدمت‌رسانی تبدیل شوند.
۱۰. کمبود پرستار؛ اضافه‌کاری اجباری و شیفت‌های متوالی چه زمانی سامان می‌یابد؟
شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت مجلس، در آیین گرامیداشت روز پرستار در دانشگاه ملایر، کمبود نیروی پرستاری و تحمیل اضافه‌کاری یا شیفت‌های متوالی را از مشکلات این حوزه دانست.
او تأکید کرد ضوابط مربوط به به‌کارگیری پرستاران در شیفت‌های متوالی باید رعایت شود.
شهریاری همچنین به پیگیری‌های مجلس درباره وضعیت حقوقی کارکنان حوزه بهداشت و درمان و تصویب تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری اشاره کرد.
این اظهارات بار دیگر مسئله نیروی انسانی در نظام سلامت را مطرح می‌کند؛ موضوعی که هم با شرایط کاری پرستاران و هم با کیفیت خدمات ارائه‌شده به بیماران ارتباط دارد.
تأمین نیروی کافی، رعایت مقررات کاری و پیگیری مطالبات حرفه‌ای پرستاران از جمله موضوعاتی است که نیازمند تصمیمات اجرایی و نظارت مستمر است.
۱۱. پیشگیری از بیماری‌ها؛ سلامت مردم فقط در بیمارستان تأمین نمی‌شود
آریایی‌نژاد، نماینده مردم ملایر، بر ضرورت تغییر رویکرد سیاست‌های سلامت از درمان‌محوری صرف به سمت حفظ سلامت و پیشگیری از بیماری‌ها تأکید کرد.
به گفته او، توجه جدی به پیشگیری می‌تواند از افزایش تقاضا برای خدمات درمانی جلوگیری کند.
این دیدگاه بر اهمیت تقویت خدمات بهداشتی، آموزش عمومی، شناسایی زودهنگام بیماری‌ها و کاهش عوامل خطر تأکید دارد.
در شرایطی که منابع نظام سلامت محدود است، توجه به پیشگیری می‌تواند در کنار توسعه خدمات درمانی، بخشی از فشار بر مراکز درمانی را کاهش دهد؛ البته تحقق این هدف به برنامه‌ریزی، تأمین اعتبار و ارزیابی نتایج اقدامات پیشگیرانه نیاز دارد.
۱۲. تنگه هرمز و تحولات منطقه‌ای؛ مواضع نمایندگان درباره امنیت ملی
کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، اعلام کرد طرح مدیریت و کنترل تنگه هرمز در مراحل نهایی قرار دارد. او همچنین درباره عضویت ایران در پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای اظهارنظر کرد.
تقی‌پور، نماینده تهران، نیز با اشاره به تحولات منطقه‌ای و فشارهای اقتصادی، نقش حضور مردم و ظرفیت‌های راهبردی کشور را در معادلات امنیتی مورد تأکید قرار داد.
ابوالفضل ظهره‌وند، نماینده مجلس، هم درباره پیامدهای احتمالی گسترش درگیری‌های منطقه‌ای و احتمال ورود کشورهای دیگر به جنگ اظهارنظر کرد.
این مواضع بازتاب‌دهنده دیدگاه‌های اعلام‌شده از سوی نمایندگان است و ارزیابی مستقل پیامدهای نظامی و اقتصادی آن‌ها به اطلاعات تکمیلی و بررسی تحولات بعدی نیاز دارد.
۱۳. انتقاد از ممنوعیت حجاب در مدارس جمهوری آذربایجان
راستینه، سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس، با انتقاد از محدودیت‌های اعلام‌شده درباره حضور دانش‌آموزان و دبیران محجبه در مدارس جمهوری آذربایجان، این تصمیم را مغایر با موازین حقوق بشری توصیف کرد.
روانبخش، نماینده قم، نیز در موضع‌گیری جداگانه‌ای درباره سیاست‌های مرتبط با حجاب در جمهوری آذربایجان و مواضع مسعود پزشکیان انتقادهایی مطرح کرد.
این اظهارات نشان می‌دهد مسائل فرهنگی و حقوقی مرتبط با حجاب، علاوه بر عرصه داخلی، در موضع‌گیری‌های منطقه‌ای برخی نمایندگان نیز بازتاب داشته است.
۱۴. دیگر محورهای مجلس؛ از زیرساخت جلسات مجازی تا فشارهای اقتصادی
مرتضی محمودی، نماینده مجلس، خواستار فراهم‌شدن سریع‌تر تجهیزات اتصال رسایی به جلسات مجازی مجلس شد.
همچنین تقی‌پور، نماینده تهران، در اظهاراتی درباره فشار اقتصادی بر ایران گفت این فشارها سابقه‌ای طولانی دارند و حضور مردم را یکی از عوامل مؤثر در تحولات اخیر توصیف کرد.
این مواضع در کنار سایر موضوعات مطرح‌شده، نشان‌دهنده گستردگی دستور کار نمایندگان از مسائل اجرایی و معیشتی تا موضوعات سیاسی، فرهنگی و امنیتی است.
جمع‌بندی عصر توس؛ فاصله میان مطالبه و نتیجه را چگونه باید سنجید؟
مرور مواضع و پیگیری‌های نمایندگان در روز گذشته نشان می‌دهد که بخش مهمی از دستور کار مجلس به موضوعاتی مربوط است که مستقیماً بر زندگی مردم اثر می‌گذارند: قدرت خرید خانوارها، تأمین سوخت، شفافیت منابع حمایتی، دسترسی به آموزش عادلانه و کیفیت خدمات درمانی.
در حوزه امنیت ملی نیز رئیس مجلس بر پیوند توان نظامی، مذاکره و بازدارندگی تأکید کرده و شماری از نمایندگان درباره تحولات منطقه‌ای و چارچوب مذاکرات موضع گرفته‌اند.
با این حال، میان طرح یک مطالبه در مجلس و تحقق آن در زندگی مردم فاصله‌ای وجود دارد که تنها با پیگیری مستمر، تعیین مسئول اجرا، اعلام زمان‌بندی و انتشار نتایج قابل کاهش است.
در موضوع کالابرگ، معیار ارزیابی باید روشن‌شدن شرایط و زمان اجرای حمایت‌ها باشد. در حوزه انرژی، مقابله با قاچاق و اصلاح مصرف باید با نتایج قابل سنجش همراه شود. در صندوق‌های حمایتی، بررسی تخلفات احتمالی باید به شفافیت مالی و اصلاح فرایندها منجر شود. در آموزش و سلامت نیز نتیجه نظارت‌ها باید در قالب امکانات بیشتر، رفع کمبودها و دسترسی بهتر مردم به خدمات عمومی نمایان شود.
معیار نهایی کارآمدی نظارت پارلمانی، تعداد اظهارات و بازدیدها نیست؛ بلکه میزان تبدیل مطالبه به تصمیم، تصمیم به اجرا و اجرا به بهبود قابل لمس در زندگی مردم است.
پایگاه خبری عصر توس، با تمرکز بر همین پرسش، تحولات مجلس را از زاویه اثر آن‌ها بر اقتصاد خانوار، خدمات عمومی و پاسخ‌گویی دستگاه‌های مسئول دنبال می‌کند.
