قهرمان جهان آرا فعال رسانه ای و دانش آموخته روابط بین الملل از دانشگاه شهید بهشتی تهران _در دولت حسن روحانی، سیاست خارجی به ویژه پرونده برجام به محور اصلی گفتمان دولت بدل شد.
راهبرد روحانی بر “فشار از پایین و چانهزنی در بالا” استوار بود؛ بدین معنا که افکار عمومی بهعنوان اهرم فشار داخلی برای پیشبرد مذاکرات در سطح عالی حاکمیتی مورد استفاده قرار گرفت.
این رویکرد اگرچه در ابتدا موفق به شکلدهی یک توافق بیسابقه شد، اما بهدلیل عدم اجماع نهادی در درون نظام سیاسی و خروج آمریکا از توافق در دستیابی به اهداف پایدار ناکام ماند.
در مقابل، دکتر مسعود پزشکیان در مواضع اخیر خود، مذاکرات هستهای را نه یک ابزار سیاسی یا انتخاباتی، بلکه یک مسأله حاکمیتی تعریف کرده است.
پزشکیان بر این باور است که آمریکا و سایر بازیگران بینالمللی باید با “اراده حاکمیت ایران” طرف مذاکره باشند، نه صرفاً با دولت منتخب.
این نگاه، مبتنی بر اصل انسجام نهادی در سیاست خارجی است و به جای تمرکز بر پیروزیهای کوتاهمدت به دنبال تامین منافع ملی و امنیت بلندمدت کشور است.
تجربهی سالهای اخیر نشان میدهد که بدون اجماع راهبردی در سطح حاکمیتی، دستیابی به توافقات پایدار در نظم بینالملل دشوار و بعضاً ناممکن است.
از این رو، سیاستزدایی از پروندههای کلان سیاست خارجی و تکیه بر منطق نهادگرایانه، گام نخست برای احیای دیپلماسی مؤثر و باثبات است.
